Don’t cry for me Istanbul, hiperenflasyona girdin: 2022

Merhaba, 

İstanbul Ticaret Odası ölçümlerine bakılırsa, Eylül ayında 2 kıtanın incisinde hiper-enflasyona geçiş yaşandı. Pazartesi açılanacak TÜFE enflasyonu da %80’in üstünde seyrine devam edecek. Eğer enerji fiyatları yada döviz kurunda öngörülmeyen sıçrama gözlenmezse, baz etkisinden dolayı Ocak 2023’te YILLIK enflasyon düşüşe geçecek. Ancak, senelik enflasyonda gerçekleşecek düşüş, halkın  yüksek fiyatlardan çektiği çileye ilaç olmayacak.

 

İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine gore kentteki tüketici tutarları geçen yıla bakılırsa yüzde 107,42 arttı.

Perakende fiyat endeksindeki senelik değişiklik (yüzde 107,42) Şubat 1998’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Enflasyon, aylık bazdaysa yüzde 6,06 arttı.

 

İstanbul’da tüketici fiyatları ağustosta yıllık yüzde 99,91; aylık bazda da yüzde 2,29 artmıştı.

 

Pazartesi günü açıklanacak TUIK resmi TÜFE enflasyonunda da yükselişin sürmesi planlanıyor. BloombergHT anketine bakılırsa enflasyonun aylık yüzde 3,6, yıllık yüzde 84,5 olarak gerçekleşmesi bekleniyor.

Ankette piyasa katılımcılarına sene sonu enflasyon beklentileri de soruldu. Ağustos anket döneminde 14 kurumun alınması ile yılsonu enflasyon beklentisi yüzde 72,8 seviyesine yükselmişti, bu anket döneminde medyan beklenti yüzde 73,5 seviyesinde çıktı.

 

Reuters:  Son 24 senenin en yüksek enflasyonu geliyor

 

Son 24 senenin en yüksek enflasyon rakamı belirtildi. 11 ekonomistin alınması ile gerçekleştirilen anket verilerine bakılırsa Eylül ayı enflasyon tahmini beklentisi yıllık bazda yüzde 84,63 olarak ilan edildi. Söz konusu orana yakın seviye son olarak 1998 senesinde görülmüştü. Ankette aylık enflasyon tahmini sayıları yüzde 3,1 ile 4,1 içinde değişirken medyan enflasyon beklentisi ise 3,75 olarak gerçekleşti. 2022 sene sonu enflasyon tahmini beklentisi ise 72,25 olarak gerçekleşti.

 

Erdoğan’ın Şubat’ta enflasyon hızla gerileyecek vaadi meblağ mı?

DÜNYA Yazarı Alaattin Aktaş yazdığı bir dizi makalede baz tesiri nedeniyle, 2023 yılı süresince TÜFE’nin gerileyebileceğin, hatta Mayıs’ta yapılması beklenen seçimler sırasında %30’lara erişebileceğini yazdı.   Ekonomi basınında çok ses getiren bu çözümleme, organik olarak bir takım varsayımlar bağlı. Ek olarak, “hayat pahalılığının” gerçek göstergesi senelik kısaca geçmiş enflasyonun düzeyi değil, aydan-aya yaşanmış olan fiyat gelişimleri. Bakalım Aktaş 29 Eylül makalesinde nelere dikkat çekti.

“Aylar ilkin başlandı dile getirilmeye… Enflasyon aralıktan itibaren hız kesecek, diye. Doğru! Mevcut gidişata nazaran aylık enflasyon da, bağlı olarak senelik enflasyon da hız kesecek. Bunu 26 Eylül’de detaylı olarak yazdım; kasım nihayetinde yüzde 83-84’le tepe noktaya yetişmesi beklenen yıllık enflasyonun, sonrasında hızlı bir geri çekilmeyle beş ay içinde nisan sonucunda yüzde 35’lere kadar inebileceğini vurguladım.

Aktaş, geçmiş yılların ortalama enflasyonuna bakılırsa yaptığı bu projeksiyonun bir öngörü olmadığını kaydettikten sonra, 2 senaryo daha sundu:

“Yıl sonu için yüzde 65-70 arası bir tahakkuk, eylül de dahil son dört ayda aylık yüzde 3’e yakın bir fiyat artışı demek.

Bu normal gidişatın oranları…

Ama ya bazı göstergeler birden farklılaşırsa…

Diyelim kur artışı birden hızlandı yahut petrol fiyatları arttı veya şimdilerde hiç hesapta olmayan gelişmeler ortaya çıktı. Artık aylık yüzde 3 enflasyon mumla aranır hale geldi. Aylık artışlar çok yükselir ve bu konum şayet uzun sürerse tabii ki baz etkisi törpülenecek ve örneğin aralık ayında yıllık hesaptan 2021’in yüzde 13.58’i çıktığında yerine yüzde 3 dolayında bir oran değil de, belki yüzde 5, 6 veya daha yüksek bir nispet girecek. Bu durumda elbet kasımdan aralık ayına geçişte yıllık enflasyon hızındaki düşüş oldukça daha yavaş olacak. Aynı durum 2023’ün ilk aylarında da yaşanacak. Bu birinci ihtimal.

İkinci olasılık ise tam tersi bir durumun oluşması sonucunu doğurabilir. Enflasyonda hızlanmaya yol açacak etkenler ekim ve kasımla sınırı olan kalırsa esasen zirveye çıkılacak kasımda yıllık artış payı yüzde 83-84 değil de belki yüzde 90’ın üzerinde, hatta yüzde 100’ü aşacak halde oluşacak. Ve enflasyonu hızlandıran etkenler kısa süreli olur ve aralıktan itibaren hızla ortadan kalkarsa bu sefer baz tesiri çok daha bariz olarak hissedilecek. Bu da hiç yabana atılmaması ihtiyaç duyulan bir olasılık olarak karşımızda duruyor.

 

Ve nihayetinde:  “Ancak fiyatlar yukarı çıktı bir kez… Ayrıca ne bu aylardaki artışla oluşan fiyatlar geriledi, ne de bu oranlarla ahenkli bir gelir artışı yaratıldı.

 

Hesaplamadan yüksek oranın çıkıp yerine düşük oranın girmesine dayalı “senelik nispet gerilemesi” kendimizi iyi hissetmemizi sağlayabilir. Ama dün de anlattığım şeklinde bu, hayat pahalılığının sona erdiği anlamına doğal ki gelmeyecektir”.

FÖŞ’ün 2023 Tahminleri: Enflasyon Düşmez, Dış Açık Daralmaz!

 

SAMEKS Eylül’de ekonomik aktivitenin hızlandığına işaret etti

 

Ağustos ayında rekor dış ticaret açığı: 11,2 milyar dolarla dış ticaret açığı yıllık yüzde 160 genişledi!

Yorumlarınızı esirgemeyin lütfen 🙂

Yorum yapın