Fed’i yalnız FÖŞ anlıyor bu dünyada: 2022

Merhaba, 

Güzel ülkemiz  “Benden sonrasında kıyamet” anlayışıyla elindeki son kuruşu ve kredi kartını limitine kadar harcayarak yazın keyfini çıkartıyor. Öte yanda da zamanı bir Omicron dalgası ortasındayız, gariban sükunet içinde defnediliyor. Türk tıp toplumunun önde gelen üyeleri ile yakın i·lişki arasında olduğum için (temas o denli yakın ki, beşi tabanca ruhsatı aldı, üçü de korumayla  dolaşıyor), Omicron’un sadece özTürk kanından gelenlerde yarattığı yan etkiyi öğrendim:  Sorgulama duyusunu baskılıyor, hastada “He ya..Olur vallahim” duygusu hakim oluyor. Bu yan etkinin en vahim tezahürü bir ekip kanaat önderlerinin Putin’in TL ve RTE’yi ipten almak için bolca dolar göndereceği yorumları. Bu öngörü o denli eblehçe ki, eğer mevzu kıtlığı yaşamazsam, üzerinde makale yazmayacağım.

Velakin iş bu aşağıda yazdığım makaleyi dikkatle okursanız, Putin valdesinin çeyizini de yollasa  ekonominin mokoko kaderinden kurtulamayacağını çakarsınız, yahut çakmazsınız, o zaman gidin PCR testi yaptırın.

Yılın ilk altı ayında %20 tokat yiyen S&P500  Temmuz’da dev gibi bir ralli sergilerken, aynı dönemde bütün dünya için baz borçlanma faizi görevi oynayan ABD 10 yıl vadeli DİBS’in getirisi 70 baz puan filan düştü. Nedeni?  Çok basit, vadeli işlemler piyasaları Fed’in 2023’ün ikinci yarısında bir kez daha faizleri indireceğini fiyatlıyor. Neden fiyatlıyor?  Çünkü, “the addicted are worse than the rabid”…Yani alışmış kudurmuştan beterdir. İki temel mantık hatası yapılıyor:

BİR, gelecek  Filips Eğrisine nazaran okunuyor. Yani, ABD resesyona girerse, enflasyon da düşer anlayışı hakim.

İKİ, 2000 yılından bu yana en küçük bir piyasa mızıklanmasında derhal para basan Fed yine aynı şeyi yapacak beklentisi yaygın.

Ahh, ahh, oldukca aradım Wall Street’in dev fon ağalarını, “Yanlış yapıyorsunuz, sonbaharda poponuzda şemsiye açılacak..” diye yakardım, fakat bana güldüler. Neyse, hiç değilse size anlatayım derdimi.

İlkin, bu enflasyon istek ağırlıklı değil. Tedarik zincirlerinde kırılma, besin-enerji şokları şeklinde arz-yönlü unsurlarla coşuyor. En son 1970’lerde gördüğümüz bu tür enflasyonlar resesyon ortamında dahi kolay yatışmaz.

Diyeceksiniz ki, “FAO’ya gore, besin tutarları bu senenin bütün hasılatını geri verdi, Brent de $93/varile geriledi. Manşet birkaç ay arasında durulur”.  Durulur, sonra yeniden menfaat. Çünkü, gıdada temel sıkıntı iklim değişikliği ve Ukrayna’nın kış hasatının harp nedeniyle kifayetsiz kalması. Enerjide ise kimse arz darlığını ciddiye almıyor. IMF’ye bakılırsa, dünya ekonomisi 2023’te %2.5 civarında büyür, kısaca, enerji talebi de az-oldukça bu orana paralel artar. Velakin, OPEC’te atıl kapasite mafiş. Yeşil ekonomiye dönen enerji devleri de yeni yatak yatırımlarını 5 senede %50 azalttı. Yavaş büyüyen talebe yetişecek arz dahi kıt. Zaten, kışın Putin Ukrayna Savaşı’nda taraf olmaktan caysın diye Avrupa’ya doğal gazı kesecek, fiyat iki misline çıkacak. Basit bir ekonomi kuramını naçizane hatırlatayım. Doğal gaz, petrol ve kömür kısmi olarak ikame ürünlerdir. Yani, birinin fiyatı arttığında ötekine talep artar. Özetle enerji fiyatlarında kalıcı bir gerileme beklemek pek akılcı değil.

Ama, büyük cehaleti son olarak bıraktım:  Amerika’de enflasyon en az 1.5 yıl geçmişe nazaran “oldukça yüksek kalacak”. Böyle ortamlarda beklentilerin iyi mi bozulduğunu Türkiye’den bilmeleri icap eder dev fon ağalarının. Ne demek istiyorum? Şu anda TL %20 kıymet kazanıp, global enerji fiyatları %20 düşse, enflasyon canavarının umurunda  olmaz, bu sebeple artık ekonominin oyuncuları enflasyonun devamlı yükseleceğine kanaat getirdiler. Yarına ilişkin bütün fiyat ve ücret planlamaları yükselecek enflasyona uyarlandı. ABD de aynı noktada.

Devam edeyim, Fed ve AMB resesyondan tırsmaz. Çünkü, çok klasik bir hastalıktır, tedavisi de basittir. Fed ve AMB resesyonla birlikte gelen mali krizlerden tırsar. Ama, piyasalarda mali kriz işareti yok. Aksine, dedim ya riskli varlıklar yine ralli yapıyor. Çin’de mesken krizi, Gelişmekte Olan Ülkelerin (GOÜ) duyarlı olanlarında da ödemeler dengesi darboğazları var, fakat bunların global düzleme yayılıp Amerika’ye sirayet etmesi  benim hastalıklı dimam için dahi çok fantazi bir senaryo olur. Öte tarafta, Fed enflasyon beklentileri katılaşırsa, hedefe indirmek için ekonomiyi çok ağır bir durgunluğa sokmak zorunda kalacağını çok iyi biliyor. Kurumsal hafıza Carter enflasyonu ve peşinden başkan Volcker’in onu düşürmek için elinde balyozla ekonomiyi un-ufak ettiğini çok iyi hatırlıyor.

 

Sadede gelirsek, Fed 2023 yılı boyunca faiz artıracak. Durun, daha bitmedi…2024 ve 2025 senesinde da faiz indirimi yok.

Her yıl TCMB swapları ve ticari krediler hariç $50 milyar borcu yenilemek zorunda olan güzel Türkiyem en az 2 yıl boyunca gittikçe yükselen finansman maliyetlerinin altında ezilecek.

Fazla derine girip Omicron bulaşmış amigdalaları aşırı yüklememek için  özetlemek gerekirse ekleyeyim: Dolar Endeksi’nde düzeltme olabilir, ama  trend yükseliş sürecek. Sebebi de fazlaca rahat. Fed’in bilanço daraltması küresel dolar arzının daralması anlamını taşır. GOÜ mötüne kadar dolar borçlu, MB rezervlerinin %60’ı dolar, dünya ticaretinin de %65’i.  Bilanço daraltma ısınan motorda suyun azalması vaziyetleri. Arıza yapacak dünya finansal sistemi, herkes dolara sığınacak.

Üfff…çağın ötesinde olmak ne zor?  Öylesine yalnızım ki.. Dün akşam Jay’i (Powell) arayıp Facetime’da dertleştim.  Elinde viski kadehi, gözleri yaşlıydı. “Ne yapayım koçum?” diyordu. “Bu Bernanke ve Yellen #+½‘larının başıma ördüğü çorabı çıkartamıyorum. Kimseyi Fed’in artık onları  kurtarmayacağına ikna edemiyorum”. “Boşver” kanka dedim,   “Paraya tapan, paranın cehenneminde yanar. Sen ver bir 100 puan, yetmezse, bir 100 daha, sonrasında bir 100 daha, anyayı konyayı anlasınlar.”

 

FÖŞ

 

FÖŞ-ANALİZ:  Cumhurbaşkanlığı yarışında hangi aday önde?

 

Şahap Kavcıoğlu Hem Özel Sektörü Yaktı, Hem AKP’yi!

 

Ha Çömez, ha Yeşilada! İkisi de FETÖ kaynaklı iftiralarla karşınızda..

Yorumlarınızı esirgemeyin lütfen 🙂

Yorum yapın