Recep Erçin:    Bankalardan dişine gore güvence: 2022

Merhaba, 

Merkez Bankası ve BDDK her ne kadar önlem alsa da imalatçının finansman sıkıntısı sürüyor. Daha önce bu köşede “Kredi pazarında karaborsa var” başlıklı yazımızda bankaların komisyon ve kredi tahsis ücretlerini yüksek tutarak, kredi maliyetlerini yukarı çektiklerini aktarmıştık. Sanayiciler bu durumdan şikayetçiydi. Nihayetinde Merkez Bankası ticari kredilerde komisyon ve ücretlere sınırlama getirdi. Fakat bu da sorunu çözmedi. Ne mi oldu? Anlatalım.

 

KREDİ TAHSİSİ ARTTI

Ekonomist Atilla Yeşilada’nın başlangıcında olduğu Istanbulanalytics’in haftalık bültenine bakılırsa, iki hafta öncesine ait veride yataya geçen temel kredi ivmesi göstergesi olan 13 haftalık hareketli ortalama kredi artışı, geçen haftanın verisinde senelik 3 puan kadar yükseldi. Nedir kredi ivmesinde bir miktar artış var. Nitekim Sabah Gazetesi Yazarı Dilek Güngör de dün kaleme aldığı yazıda şu detayları paylaştı: “Ocakta 57, şubatta 135, martta 211, nisanda 187, mayısta 171, haziranda 188, temmuzda 84, ağustosta 161, eylülde 163 milyarlık kredi verilmiş. Üstelik, ağırlık KOBİ’lerde..”

 

Kredi pazarındaki sıkışma olduğu yönündeki açıklamalara karşın Merkez Bankası Başkan Yardımcı Taha Çakmak, Reuters’a yapmış olduğu açıklamada, şu detayları verdi: “2022 yılının Ocak-Eylül döneminde bankacılık sektörü tarafınca bütün firmalara 1.21 trilyon TL kredi sağlandı. Önceki senenin ilk 9 aylık toplamından daha çok ve geçen senenin aynı ayının 5 katı seviyesindedir. KOBİ’lere Ocak-Eylül 2022 döneminde nette 558 milyar TL kredi kullandırılması olup, bu tutar 2021’in aynı döneminde 54 milyar TL olan KOBİ net kredi kullanımının 10 katıdır. 2021 senesinde yaklaşık olarak yüzde 23 civarında olan TL ticari kredi faizleri yüzde 18 seviyesine kadar gerilemiştir. Ticari kredi faizinin politika faizi ile uyumlu bir aralığa geldiğini gözlemlemekteyiz.”

 

MERKEZ KARAR ALIR MI?

BDDK düzenlemeleri sonrası kredilerde bir durgunluk olduğu açıktı. Ancak ondan sonra düzgüsel seyre dönülmüş görünüyor. Buna rağmen neden sanayici ve ihracatçı finansman sıkıntısının sürdüğünü söylüyor? Paraanaliz’deki köşesinde bankacılık uzmanı Erol Taşdelen’in bu mevzuda şunları yazdı: “Bazı bankalar ihracat taahhüdü yanında; ‘kredi türüne gore; yüzde 1 yada yüzde 1.10 komisyon; yetmedi kredinin yüzde 25’lik kısmını vadesiz mevduatta bloke etmesi halinde kredi kullanabilecekleri’ bildiri ediliyor. Akıl işi de değil! Amerika yahut Avrupa’da ‘kredi blokeli kredi uygulaması’ meydana getirecek; bankanın lisans iptaline kadar gidecek cezalar gündeme gelir. Başka bir anlatım ile bankaların krediyi kredi teminatına alınması ve kredi koşuluna bağlaması ahlaki olmadığı şeklinde yasal dayanağı da yok.”

 

Taşdelen ayrıca bunun ticari kabahat olduğunu belirtiyor. Taşdelen yüzde 25 benzer biçimde bir payı yazısında telaffuz etmiş sadece bizim duyduğumuz başka. Önceki akşam bir etkinlikte sohbet ettiğimiz sanayici, ihracatçı bir başkan şunları söyledi: “Recep Başkan sanayici arkadaşlardan şikayetler alıyoruz. Bu bankalar dişine bakılırsa kime ne tutturursa verdiği kredinin bir kısmını bloke ediyor. 100 liralık kredinin yüzde 20-40 ne tuttururlarsa bloke ediyorlar. Böylece kredinin maliyeti artmış oluyor. Tahsis ücretleri ve komisyon işi çözüldü derken şimdi de bu çıktı.” Bunun üzerine mevzuyu Merkez Bankası’ndaki kaynaklarımıza da aktardık. Geçen hafta sonu Sapanca’da düzenlenen UEZ 2022’de bir grup iş insanı Hazine ve Maliye Bakanı Dr. Nureddin Nebati ile bir söyleşi toplantısı yapmış oldu. O sohbette neler konuşulduğunu zirvedeki kulislere kulak kabartarak öğrenmeye çalıştık. Duyduğumuza gore iş insanları sıkıntılarını yüksek sesle dile getirmekten korktuklarını ifade edince, Bakan Nebati, “Kimden korkuyorsunuz?” diye sormuş. Ocakta piyasayı rahatlatacakları sözü veren Bakan Nebati’ye iş insanlarının yanıtı ise şu olmuş: “Böyle giderse aralıkta iflaslar adım atar. Ocak ayına kadar dayanamayız.”

 

 

Yazarın izniyle Aydınlık’tan yine yayınlandı

Yorumlarınızı esirgemeyin lütfen 🙂

Yorum yapın