Yuh demez misiniz? TL Irak dinarina da mağlup oldu: 2022

Merhaba, 

Türk Lirası; dolar, euro ve levadan sonra bu kez de Irak dinarı karşısında kıymet yitirdi. Daha önceleri Türkiye’den Irak’a gidilerek yapılan ticaret bilakis döndü. Artık Irak’tan Türkiye’ye alışveriş için geliniyor.

Türk Lirası günden güne erimeye devam ediyor. Dolar/euro karşısındaki değer kaybına leva da eklenmişti. Bunun kararı olarak Bulgaristan sınırı olan Edirne’de Bulgarlar alışverişe akın etmişti. Türk Lirası bu defa de Irak dinarı karşısında direnemedi. Eskiden Türk Lirası karşısında daha Irak dinarının daha değersiz oması nedeniyle Türkiye’den Irak’a sınır illerinden alışverişe gidilirken bu defa her şey bilakis döndü. Irak’tan Türkiye’ye alışveriş için geçişler başladı. Özellikle Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nden sınır ilçelerine talep yaşanıyor. Iraklılar, Zaho ve Duhok gibi kentlerden Cizre ve Silopi’ye alışveriş için geliyor.

Gazete Duvar’dan Şirin Bayık’ın haberine bakılırsa, bölgede genişleyerek artan ve ‘karınca ticareti’ diye adlandırılan günü birlik ticarette rollerin değişmesiyle beraber sınır ilçelerinde her marketin yada toptancının önünde Irak plakalı araç görmek mümkün. Iraklı müşteriler neye yöneliyorsa, satıcılar raflarını ona gore düzenliyor.

‘Türkiye’den her şeyi alıyorlar’

Cizre çarşısı da Iraklıların en oldukça uğramış olduğu yerlerden. Bu çarşıda Iraklılar en oldukca et satışı icra eden dükkanlardan alışveriş yapıyor. Çarşının başında bulunan tavukçuda her ürünü görmek mümkün. Nedeni sorulduğunda Iraklıların son zamanlarda en fazlaca tavuk ve et aldığını bundan dolayı müşteriler gelmişken öteki ürünleri de alsınlar diye raflara başka ürünlerin de konulduğu söyleniyor.

İki kardeşin işlettiği bir markete günde 50’ye yakın Iraklı geliyor. Market sahibi, “Gelip et, tavuk, bakliyat çeşitlerini alıyorlar. Burası onlara nazaran daha ucuz. Biz de onlara daha fazlaca satış yapabilmek için daha uyguna veriyoruz. Toptancı fiyatına satıyoruz ki daha fazlaca gelsinler” diyor.

Müşterilerin her gün geldiğini söyleyen market sahibi, bazı müşterilerin günlük gereksinimleri için bazılarının da Irak’ta satmak için ürün aldıklarını ekliyor. Düzenli gelen müşterilerinin olduğunu bazılarının üç günde bir alışveriş için geldiğini söylüyor. Market sahibi, “Bir alan kişi zaman zaman 5 koli et, tavuk, hemen hemen 30 koli yumurta, 15 kilogram kadar gıda yüklüyor. Her şeyi alıyorlar. Çünkü onlara bakılırsa daha müsait” ifadelerini kullanıyor.

Dolar ile alışveriş yapan Iraklıların yanlarında getirmiş olduğu parayı markette bile bozdurabildiği bir sistem oluşmuş. Gelen müşteriler dövizi herhangi bir esnafta bozdurabiliyor. Esnaf, Iraklı müşterileri için “Biz gelmelerinden memnunuz” diyor.

‘Irak dinarı artık değerli’

Alışveriş için Zaho’dan gelen Iraklı müşteri Şirvan, Türkiye’den alışveriş yapma sebebini şu şekilde açıklıyor:

Buradan aldığımız birçok ürün ülkemizde ya yok ya da aynı kalitede değil. O nedenle senelerdir vatanımızda Türkiye’den gelen mallar kullanılıyor. Türkiye ile aramızdaki vize kalktı artık rahat gelebiliyoruz. Daha önce vize almamız gerekiyordu şimdi vizesiz geliyoruz. Ayrıca dinar artık Türkiye’de oldukça kıymetli.

Başka bir Iraklı alan kişi ise, “İhtiyacımız olan her şeyi alıyoruz, aklınıza ne gelirse… Tost ekmeğinden tutun yağ, şeker, deterjana kadar her şeyi sizden alıyoruz. Ama son dönemlerde fiyatlar oldukça arttı. İlk başta bize hususi bir şey zannediyorduk. Sanki bizler alıyoruz diye zam yapıyorlar sanıyorduk fakat daha sonra çarşıyı gezince herkes için bu zamların yapıldığını gördük” diyerek pahalılıktan şikâyet etti. Ayrıca eskiden Türkiye’den Irak’a alışveriş için gelindiğini de belirten alan kişi, “Yıllarca Cizre’den Silopi’den geldiler şimdi de geliyorlar fakat artık ancak çay, sigara, elektronik mamüller alınıyor. Eskiden paramız oldukça değersizdi şimdi ise bizim paramız değerli. Yer değiştirdik bir anlamda” diyor.

‘Iraklılar tutarları yükseltiyor’

Bazı Cizreliler ise Iraklıların yapmış olduğu alışverişin tutarları yükselttiğini düşünüyor. Çarşıda peynir satan bir esnaf şunları söylüyor:

Neye ihtiyaçları varsa buradan alıyorlar. Aile olarak gelenler de var. Onlar daha oldukça para veriyorlar. Daha çok alışveriş yapıyorlar. Örneğin, buradaki müşteri bir kutu zeytin alıyor. Onlar 10 kutu alıyorlar. Bizden de oldukca alışveriş yapıyorlar. Bazen dolarla alışveriş yapıyorlar. Toptan olunca biz de onlara indirim yapıyoruz. Peynir, zeytin ve çikolatayı oldukca alıyorlar.

 

 

halktv.Com.Tr

Yorumlarınızı esirgemeyin lütfen 🙂

Yorum yapın