ZeynepStefan: Patika Bağımlılığı: 2022

Merhaba, 

Bir önceki yazımda dijitalizasyonla birlikte değişen risk perspektifinden bahsetmiş, operasyonel riskin iyi mi klasik risk yönetim metodolojisini saracağından, şimdilik altı olan alt grupların onlara ulaşacağından bahsetmiştim. Her ne kadar genel olarak operasyonel risk desek de aslen değişimdeki esas hisse siber riskten gelmekte. Çünkü sigorta ve reasürans dünyası başka hiç bir branşta (LoB – Line of Business) önümüzdeki üç yıl içerisinde %200’ü aşacak (10 milyar dolardan 22 milyar dolara) bir artış öngörmemekte. Ancak sigortacılığın her alanında olduğu benzer biçimde bu alanda da bizler iktisatçıların ve risk yöneticilerinin yakından tanımış olduğu, müthiş bir patika bağımlılığı (path dependency) söz mevzusu.

Patika nerde? Para nerde?

Patika bağımlılığı; bireylerin, grupların veya toplumların belli faaliyetlerinde icra ettikleri tercihlerin bir sonraki yönelimlerini koşullaması ve hareket alanlarını kayda değer biçimde sınırlaması anlama gelir. Patika bağımlılığının risk yönetimiyle ilgisini doktoram sırasında davranışsal ekonomi çalışmaya başladığımda ayrım etmiştim. Sonrasında bu ikiliye sigorta ve reasürans sektörlerini de ekleyince ortaya harika bir ‘birbirinden beslenen yapı’ ortaya çıkmıştı. Bu üçlü yapıdaki en bariz pay ise hiç şüphesiz reasürans sektörünün. Çünkü patikanın yönüne de genişliğine de, sigortacıların bu bilinmeyen siber risk denizinde ne kadar ileriye gidebileceğine de, ne kadar derine inebileceğine de karar veren her zaman olduğu benzer biçimde tekrar reasürörler. Peki bu iyi mi oluyor?

Canım Değer Zincirim

Sigorta değer zincirinin her adımını ayrı ayrı seviyorum, birbirinden ayırt edilemeyecek kadar önemliler benim gözümde (1. Product/Service Development, 2. Marketing and Sales, 3. Policy Administration, 4. Claims/Benefits Management, 5. Asset Management). Ancak iki büyük hata içermekte. Ben değer zincirini düzenleyecek olsam öncelikle reasürans fonksiyonunu ikincil faaliyetler (secondary activities) yerine ürün ve hizmet geliştirme fonksiyonunun taa en başına koyardım. Bu perspektifle, internet sitemin başlığında (www.Zeynepstefan.Com) yazan ‘Insurers are the ones who really build a city. Without insurers, there would be no skyscrapers’ (Şehirleri gerçek anlamda sigortacılar inşa ederler. Sigortasız bina yapamazsınız) lafını da aslında reasürörler için söylerdim. Önce reasürörler sigortacıları ortaya çıkarır, sonra sigortacılar şehirleri. Reasürör olduğu için sigortacı mevcut. Benim gözümde pek yumurta tavuk şeklinde de değil üstelik, belirleyici üstünlük her vakit reasürörlerde.

Değer zincirinde tespit ettiğim ikinci hata ise yeniden ikincil faaliyetlerde, firma altyapısı içerisinde, mali işler ve malumat muamele fonksiyonları ile yer edinen risk yönetiminin yeri. Hak ettiği halde tüm beş adımı yeterince şekillendirecek farklı bir pozisyona getirilmesi daha yerinde bir hamle olacaktır.

Önce ‘Understanding’, Sonra ‘Underwriting’

Siber risk dünyasındaki en belirleyici güç olan reasürans sanayisine dönecek olursak, her ne kadar siber riskler için talep devamlı artıyor olsa da reasürans şirketleri hemen hemen kapasitelerini tam manasıyla açmış değiller. Çünkü, bence dünyanın en sofistike ve en konservatif iş kolu olan reasürans halen siber riskin sınırlarını bilim insanlarıyla birlikte çizmeye çalışıyor. Yani siber risk piyasasında ‘underwriting (UW)’ ile ‘understanding’i birlikte ilerletmeye çalışıyorlar ki, bu alanda bir gelişme olacaksa her zamanki gibi en önce reasürörlerin eliyle olacaktır. Öncelikle piyasadaki belirsizlikleri azaltmak, sonrasında netleşen resme müsait dinamiklikte bir güvence yapısı geliştirmek ve en son bu yapıyı fiber kablolarla yayılan siber risk gibi dünya geneline yaymak reasürörlerin şimdilik en önemli görevleri.

Yazının başlığına dönecek olursak, düzgüsel şartlar altında reasürörler bir patika yaratır, ondan sonra sigorta şirketleri ve güvence istek eden şahıs ve/veya kurumlar bu patikayı takip eder. Yeni nesil sigortacılıkta ise ilk kaide patika bağımlılığını bertaraf etmek ve siber riskin dinamizmine ve sofistike yapısına uygun bir UW deneyimini hızla; ya reasürörlerin, ya sigorta şirketlerinin yahut InsurTech’lerin eliyle; yaratmak ki sigorta ve reasürans sektörlerindeki parlamayı siz o vakit görün.

Yorumlarınızı esirgemeyin lütfen 🙂

Yorum yapın