Zeytine Rus zammı: 2022

Merhaba, 

Üretici, Marmarabirlik’in tutarları arttırmasına karşın maliyetlerin daha yüksek olduğunu söylüyor. Rusya’nın ve İspanya’nın Türkiye pazarına yönelmesi durumunda fiyatların artacağı beklentisi var.

Bu yıl dünyanın en büyük üreticileri İspanya ve İtalya’da zeytin ve zeytinyağı üretimi yarı yarıya düşmüş durumda. İber yarımadası ve İtalya’daki kuraklık batılı üreticilerin yönünü Yunanistan ve Türkiye’ye çevirmesine niçin oldu. Rusya da ambargolar sebebiyle AB ülkelerinden zeytinyağı alamayınca Türkiye dünya pazarının en gözde ülkesi halini aldı. Dengenin hemen hemen oluşmadığı bu piyasada zeytin üreticisi ürünlerini ucuza “kaptırmaktan” kaygı ediyor.

Marmarabirlik (Marmara Zeytin Satış Kooperatifleri Birliği) zeytin alım fiyatlarını geçen hafta açıkladı. Birlik sofralık zeytinin tavan fiyatını 46, taban fiyatını 18, yağlık zeytin fiyatını ise 16 lira olarak belirledi. Marmarabirlik tutarları geçen yıla gore yüzde 120 artırdı ancak sadece motorine gelen yıllık zam yüzde 220. Gübre fiyatları ise resmi olmayan sayılara gore yüzde 300 civarında terfi etti.

Gazete Duvar’dan Osman Çaklı’nın haberine bakılırsa, birliğin tutarları Marmara Bölgesi özelinde belirleyici. Sofralık zeytin fiyatının ülkemizdeki en önemli merkezlerinden Akhisar’da ise fiyat dalgalanmaları hala devam ediyor. Ayvalık-Edremit yöresinde ise fiyatlar 50 lira ile 18 lira arasında değişiyor, müstahsiller tavan fiyat verdikleri büyük zeytinleri bulmakta zorlanıyor.

Zeytin üreticisinin büyük çoğunluğu, topladığı zeytini eleklerden geçirerek büyüklüğüne bakılırsa ayırır. Büyük olanlar sofralığa giderken daha minik olanlarından zeytinyağı sıktırır. Zeytini müstahsile peşin paraya verir ve bu parayla hasadını finanse eder.

Açıklanan 46 liralık tavan fiyat en büyük zeytinler için geçerli. Tarladan çıkan ürünün en fazlaca yüzde 8’i tavan fiyata müsait oluyor. Ülkemizin birçok yöresinde bu yıl ehil miktarda yağmur yağmadığı için zeytinlerin büyümediği gözleniyor. Bu nedenle 46 liralık zeytin bulmak müstahsiller için gittikçe zorlaşıyor. İlk iki kategorideki büyük zeytinlere verilen fiyatla yaklaşık büyük zeytin danelerine verilen fiyat farkı her geçen gün açılıyor. Ülkemizde zeytin olmasının nedeni, ürünün çiçekte yüksek sıcaklıklara maruz kalıp dökülmemiş olması.

Girdi maliyetleri enflasyonun oldukça üstünde, ortalama yüzde 250 artmış durumda. Bu yılki işçilik maliyetleri de geçen yıla nazaran yaklaşık yüzde 150 artmış durumda. Hatta Akhisar yöresinde günlük yevmiye 350-375 lira bandına kadar çıkıyor. Buna rağmen Marmarabirlik’in verdiği fiyattan memnun olan üreticiler de var. Mudanya Ziraat Odası Başkanı Erdoğan Yıldız, Marmarabirlik’in açıkladığı fiyatların beklentiler dahilinde bulunduğunu, genel hatlarıyla üreticiler tarafınca da fiyatların makul karşılandığını söylüyor. Kentte zeytinin ortalama fiyatının 25 lira bandında olacağını ileri devam eden Yıldız, Birlik’in korunması icap ettiğini düşünüyor.

Yıldız’ın bilakis aynı kentte müstahsil olan Mustafa Çakır, fiyatın bölgede geçerli olmayacağını düşünüyor. Kuraklığın kendilerini etkilediğini, yöreye ehil yağışın düşmediğini bu nedenle tavan fiyatın bölgede geçerli olmayacağını söylüyor.

Zeytinlerin genellikle bu sene yağlık bulunduğunu söyleyen Çakır, açıklanan fiyatlarda “tavanı değil taban fiyatı baz almak gerekiyor” dedi. Birliğin açıklamış olduğu fiyatın piyasada belirleyici olduğunu belirten Çakır, Marmara Bölgesi’nde çiftçinin ürününü Marmarabirlik’e satmak zorunda olmadığını ancak tüccarların da peşin para verdiği için zeytini Marmarabirlik’ten daha ucuza aldığını söylüyor. Taban fiyatın minimum 20 lira olması gerektiğini ileri devam eden Çakır “Bu fiyatlarla ziraatçi para kazanamıyor” diyor.

Soma’da zeytin üreticiliği icra eden Utku Topal, zeytin fiyatlarının haziran ayından beri yükseleceğinin belli olduğunu söylüyor. Topal, “Dünyadaki tutarları İspanya’daki çiçeklenme belirliyor. Çünkü İspanyollar ortalama 3.5 milyon ton olan dünya zeytinyağı ihtiyacının yarısını, 1.5 milyon tonunu üretiyor. Bu yılki kuraklık nedeniyle ancak 750 bin ton üretebilecekler. Bu Tarım bakanlığının resmi öngörüsü. Orada da sezon başladı ve hiç iyi gitmiyor” diyor. Topal aynı durumun İtalya için de geçerli bulunduğunu, Akdeniz’in batısının zeytini mecburen Yunanistan ve Türkiye’den alacağını ileri sürüyor. Topal “Bu durumda zeytinyağını bizlerden ucuza almaya çalışacaklar, ticaretin kuralı bu. Buradaki zeytin fiyatlarının baskılanmaya çalışılacağını düşünüyorum. Zeytin fiyatlarının bu kadar dalgalanması zeytinyağının pahalanmasını getirecek. Bunun sinyallerini piyasa veriyor. Üstelik Ruslar da ambargo sebebiyle AB’den, özellikle İspanya’dan zeytin ve zeytinyağı alamıyor. Peki nereye gidecekler? Bildiniz, Türkiye’ye.”

Türkiye pazarının bu kadar gözde bulunmasına karşın maliyetlerin artışına dikkat çeken Topal, bu fiyatlarla üreticinin kar edemediğini, buna karşın piyasanın hala bir dengeye gelmediğini ileri sürüyor. “İspanya’da erken hasat zeytinyağı toptan 4.60 Euro. Yani borsadaki fiyatı 85 lira. Daha bu yağı alıp paketleyecekler ve marketlere verecekler bir de kar edecekler. Bizde malını saklayabilen bu yıl para kazanacak, öyle görünüyor” diyor.

 

 

patronlardunyasi.Com

Yorumlarınızı esirgemeyin lütfen 🙂

Yorum yapın